การจะเกิดไฟตามธรรมชาติที่ไม่ได้เกิดจากการใช้ไฟแช็ก หรือ การเผาไหม้ของอุปกรณ์ต่างๆสามารถเกิดขึ้นยังไงได้บ้าง?
เพราะบางครั้งก็เกิดเหตุไฟป่า หรือ เหตุไฟไหม้ทั้งๆที่ไม่ได้จุดไฟด้วยมือฝีของมนุษย์ ปรากฏการณ์ธรรมชาติทำให้เกิดความร้อนสูงจนวัสดุเกิดการติดไฟขึ้นมาได้ เช่น พืชแห้ง หรือ เชื้อเพลิงตามป่าไม้
วิธีที่ไฟจะเกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ
- ฟ้าผ่า (Lightning Strike)
นี่คือสาเหตุธรรมชาติที่พบได้มากที่สุดในการเกิดไฟป่า เมื่อฟ้าผ่าลงบนต้นไม้แห้งหรือพื้นดินที่มีวัสดุแห้ง เช่น ใบไม้ หญ้าแห้ง หรือไม้ผุ ความร้อนจากฟ้าผ่าที่สูงถึง 30,000°C สามารถจุดไฟได้ทันที โดยเฉพาะในฤดูร้อนหรือฤดูแล้ง ที่สภาพแวดล้อมแห้งแล้งจะทำให้ไฟลุกลามได้ง่าย
- ความร้อนสะสม (Spontaneous Combustion)
คือการเกิดไฟจากความร้อนที่สะสมเองภายในวัสดุ เช่น
- เศษหญ้าแห้ง
- เศษใบไม้
- กองปุ๋ยหมัก หรือฟางข้าว ความร้อนจากการสลายตัวของจุลินทรีย์ภายในกองเหล่านี้อาจค่อย ๆเพิ่มขึ้นจนถึงจุดติดไฟได้เอง แม้จะไม่มีเปลวไฟมาก่อน
- แสงแดดรวมผ่านวัตถุ (เช่น หยดน้ำ/กระจก)
ในบางกรณีที่หายาก แสงแดดที่สะท้อนหรือรวมแสงผ่านวัตถุโปร่งใส เช่น
- หยดน้ำ
- ขวดแก้ว
- แผ่นพลาสติกใส สามารถรวมแสงและความร้อนไปยังจุดเดียวจนวัสดุที่ติดไฟได้ เช่น ใบไม้แห้งลุกไหม้ได้เอง (หลักการเดียวกับแว่นขยายจุดไฟ)
- การระเบิดของภูเขาไฟ (Volcanic Eruption)
แม้จะพบได้น้อยในประเทศไทย แต่ในพื้นที่ภูเขาไฟ เช่น อินโดนีเซีย หรือฮาวาย ลาวาร้อนจัดจากภูเขาไฟสามารถเผาไหม้ป่าและพื้นที่โดยรอบได้อย่างรวดเร็ว
- แผ่นดินไหว / ดินถล่ม ที่กระทบกับโครงสร้างพลังงานธรรมชาติ
ในบางกรณีที่หายาก แผ่นดินไหวอาจทำให้เกิดประกายไฟจากแรงเสียดทานของหินใต้ดิน หรือทำให้แก๊สรั่วและเกิดการจุดติดจากแรงกระแทก
ถ้าไฟเกิดขึ้นเองตามธรรมชาติใช้วิธีดับไฟแบบไหนได้บ้าง?
ไฟป่า หรือไฟที่เกิดจากฟ้าผ่า จุดไฟหญ้า ใบไม้แห้ง
ควรใช้:
- น้ำ (หากมีในปริมาณมากพอ เช่น รถดับเพลิง ถังน้ำดับไฟ)
- ทราย หรือดินกลบ
- เครื่องเป่าลมแรงดัน (ใช้ไล่ไฟออกจากพื้นที่ลุกไหม้เพื่อควบคุมขอบเขต)
ข้อควรระวัง:
- หากไฟลุกลามเร็ว น้ำจากสายยางธรรมดาอาจไม่พอ ควรแจ้งหน่วยดับไฟป่า
- ไม่ควรใช้เครื่องยนต์เข้าใกล้ในพื้นที่มีลมแรง เพราะอาจเกิดไฟย้อนกลับใส่ได้
ไฟไหม้ที่เกิดจากความร้อนสะสม เช่น ในกองฟาง ปุ๋ยหมัก หรือเศษหญ้า
ควรใช้:
- น้ำในปริมาณมากเพื่อแช่ให้เย็นถึงชั้นในสุด
- ใช้จอบ/พลั่วคนวัสดุขึ้นมาให้กระจายตัวก่อน แล้วค่อยราดน้ำลง
ข้อควรระวัง:
- ถ้าแค่ฉีดน้ำบนผิวหน้า อาจดับเปลวไฟได้ชั่วคราว แต่ความร้อนข้างในจะยังอยู่ และไฟจะปะทุขึ้นมาใหม่ได้
ไฟไหม้จากน้ำมันธรรมชาติ เช่น พืชน้ำมัน หญ้ามีน้ำมันหรือเรซิน
ไม่ควรใช้น้ำ!
เพราะน้ำจะไม่สามารถดับน้ำมันได้ และอาจทำให้ไฟกระเด็นกระจาย
ควรใช้:
- ดิน/ทรายกลบ
- ผ้าหนา ๆ ชุบน้ำคลุม (ถ้าขนาดไฟไม่ใหญ่)
- เครื่องดับเพลิงชนิดผงเคมีแห้ง (Dry Chemical)
สรุป
- ฟ้าผ่า → พบได้บ่อยที่สุด
- ความร้อนสะสมในวัสดุแห้ง → เกิดในกองหญ้า ใบไม้ หรือฟาง
- แสงแดดรวมผ่านวัตถุใส → คล้ายแว่นขยาย
- ภูเขาไฟระเบิด → ความร้อนจากลาวา
- แรงธรรมชาติอื่น ๆ ที่ทำให้เกิดประกายไฟ
และวิธีดับไฟต้องใช้การดับในกรณีที่ต่างกันตามสถานการณ์ไม่ต้องสุ่มใช้เหมือนหวยไวครับ